جنوب و جنوب شرق و غرب ایران، جایگاه هنرهای منحصر به فردی است که ریشه‌های عمیق در فرهنگ و باورهای اقوام آن ناحیه دارد.

انواع دوخت و دوزهای تزئینی‌ از این نواحی سربرآورده‌اند و هنوز هم به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ایران‌ در دستان زنان آن منطقه زنده نگه داشته شده‌اند.

از جمله این هنرها، خوس‌دوزی است. خوس‌دوزی یکی از انواع سوزن‌دوزی است که ظاهرا نتوانسته‌اند تاریخ دقیقی برای سن و سال این هنر پیدا کنند.

با این حال گفته می‌شود در دوران صفویه خوس‌دوزی در سیستان و بلوچستان و هرمزگان رواج بیشتری داشته است.

از این هنر بیشتر برای تزئین پرده‌های توری، روسری‌های توری و چادرهای توری استفاده می‌شود.

نقوشی که بیشتر در خوس دوزی مورد توجه است، نقوش ستارگان به شکل ۶، ۸ یا ۱۲ پر است. نوع نخی که در خوس‌دوزی مورد استفاده قرار می‌گیرد، نقده طلایی یا نقره‌ای است.

در این سوزن‌دوزی با توجه به ساده بودن طرح‌ها، احتیاجی به طراحی و نقش‌اندازی روی پارچه نیست، بلکه هنرمند با سلیقه و ذوق ‌ خود شروع به سوزن‌دوزی می‌کند.

در خوس‌دوزی پشت و روی پارچه معمولا یکنواخت است و پرتلالو. کار دوخت در این سوزدوزی به طریقه‌ای است که نخ نقده را به انتهای سوزن نخ کرده‌ای قلاب می‌کنند، سپس طرح را روی پارچه توری می‌دوزند.

این دوخت علاوه بر هرمزگان و سیستان و بلوچستان در کردستان نیز رواج دارد.

۰